Alicja Janiak
Obecność, rolę i działanie Ducha Świętego przybliża nam w swoim nauczaniu papieskim św. Jan Paweł II. Wśród wielu wypowiedzi, na szczególną uwagę zasługuje encyklika „Dominum et Vivificantem o Duchu Świętym w życiu Kościoła i świata” z 18 maja 1986 roku, a więc wydana ponad 40 lat temu.
Papież zwraca uwagę w niej na to, że Duch Święty jest Osobą Boską, która znajduje się w centrum wiary chrześcijańskiej. Jest On źródłem i mocą odnowy Kościoła (por. nr 2). Kościół święty wyznaje Go jako „Pana i Ożywiciela” (por. nr 1). Sam Pan Jezus powiedział o Duchu Świętym, że jako prawda i zbawcza łaska jest On niewyczerpanym „źródłem wody wytryskującej ku życiu wiecznemu” (J 4,14). Dlatego Kościół pragnie rozważać naukę o Duchu Świętym oraz głosić ją wiernym i wszystkim ludziom na całym świecie.
Duch Święty, który został dany Kościołowi, jest Duchem Ojca i Syna. Jest Duchem Prawdy, Parakletem, czyli „Pocieszycielem”, „Orędownikiem” i „Rzecznikiem” (por. nr 3).
Papież podkreśla, że Chrystus, który sam jest pierwszym Pocieszycielem, uczy, iż Duch Prawdy jest drugim Pocieszycielem (por. 1 J 2,1). Przychodzi do ludzi po Nim i za Jego sprawą, aby dzieło Dobrej Nowiny o Jego zbawczym działaniu nieustannie przypominać i aktualizować. O tej kontynuacji swego dzieła przez Ducha Świętego Chrystus mówił kilkakrotnie w czasie pożegnalnej mowy w Wieczerniku. W ten sposób pragnął przygotować Apostołów do swego odejścia przez mękę i śmierć krzyżową (por. nr 3), ponieważ tylko w ten sposób mogło dokonać się dzieło zbawienia. Jego dopełnieniem jest zesłanie Tego, który jest Trzecią Osobą Boską – Pocieszyciela każdego człowieka i całej odkupionej ludzkości – Ducha Świętego. Mówił między innymi: „A Pocieszyciel, Duch Święty, którego Ojciec pośle w moim imieniu, On was wszystkiego nauczy i przypomni wam wszystko, co ja wam powiedziałem” (J 14,26).
Zgodnie z zapowiedzią po swoim zmartwychwstaniu Zbawiciel zesłał Ducha Świętego i obdarował Nim najpierw Apostołów. Ponieważ „wierność Pana trwa na wieki” (Ps 117,2), także współcześnie udziela On swego Ducha zawsze tam, gdzie jest to potrzebne dla rozwoju, podtrzymywania wiary tym, którzy o Niego proszą i pragną Go. I tak będzie aż do skończenia świata.
Duch Święty był Pocieszycielem Apostołów Pana Jezusa i pierwszych uczniów. Cały czas jest Pocieszycielem dla całego Kościoła jako stale obecny pośród niego choć niewidzialny. Jest Nauczycielem tej samej Dobrej Nowiny, której nauczał Chrystus. Jego Duch naucza i przypomina we właściwy sobie sposób Jego naukę o Bożej miłości i miłosierdziu. Zawsze pomaga we właściwym zrozumieniu treści tego Chrystusowego Orędzia. Zapewnia ciągłość, stałość i tożsamość nauczania wśród zmieniających się warunków i okoliczności otaczającego świata. Duch Święty sprawia więc, że w Kościele trwa zawsze ta sama Prawda, jaką Apostołowie usłyszeli od swego Mistrza (por. nr 4).
Działanie i świadectwo Ducha Świętego wyrażają się wiernym przekazem Objawienia zawartego w nauce i pismach Apostołów. Jednocześnie zabezpiecza On ten przekaz, aby był zgodny z prawdą wiary, świadectwo zaś Apostołów zapewnia Jego działaniu ludzki wyraz w Kościele i w dziejach ludzkości (por. nr 5).
Najwyższe i najpełniejsze samoobjawienie się Boga, jakie dokonało się w Chrystusie i zostało poświadczone przepowiadaniem Apostołów, będzie dokonywało się nadal poprzez misję niewidzialnego Pocieszyciela – Ducha Prawdy (por. nr 7), który zawsze prowadzi do zrozumienia całej prawdy.
Proces ten dokonuje się na płaszczyźnie doświadczenia wiary, która w istocie jest osobistym i osobowym spotkaniem się z Bogiem. Duch Święty jest w tej rzeczywistości najwyższym, najważniejszym i niezastąpionym przewodnikiem na drodze wrastania w wierze i w rozumieniu sensu Chrystusowej Ewangelii. On pomaga, wspiera, ożywia i umacnia. Gdy człowiek doświadczy Jego Boskiej obecności pełnej mocy, wówczas może rozwijać się i duchowo owocować, jak również przynosić plon obfity, rozumieć siebie oraz innych a także dostrzegać głębszy sens współczesnych dziejów. Duch Święty pozwala żyć w prawdzie poprzez miłość, bo sam jest Miłością, Osobą-Darem niestworzonym, pochodzącym od Boga Ojca, który „jest Miłością” (por. 1 J 4,8.16).
Wypadałoby, aby każdy, kto identyfikuje się z naszą parafią, której szczególnym patronem jest Duch Święty, zagłębił się w treść prezentowanego tu dokumentu Papieża z Polski. A zwieńczeniem naszych rozważań o Trzeciej Osobie Boskiej i zachętą do lektury encykliki niech będzie wiersz Leopolda Staffa o Duchu Świętym:
„O przyjdź, Światłości najmilsza z błękitu,
Co ludzkie serca na wskroś prześwietlasz,
Ty, coś jest źródłem
Wiecznego zachwytu,
Ty, która duszę uciszasz
I wietrzysz”.